aihmbasvuru.com
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne Başvuru Rehberi
Anasayfa I AİHM Kararları I AİHS I Ek Protokoller I Mahkeme İçtüzüğü I Bağlantılar I İletişim
ETKİNLİKLER / DUYURULAR
AİHS MÜLKİYET HAKKI


Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında mülkiyet hakkı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mülkiyet hakkını geniş ve özerk yorumlamaktadır.

1- Menkul ve gayrimenkul mallar,
2- Elle tutulur veya tutulmaz varlıklar,
3- Hisseler, patentler,
4- Tahkim kararları,
5- Emeklilik maaşı hakkı,
6- Ev sahibinin kira alma hakkı,
7- Bir faaliyetin yürütülmesine ilişkin ekonomik çıkarlar,
8- Bir mesleği icra etme hakkı,
9- Usûlün uygulanacağına dair meşru bir beklenti,
10- Hukuki bir hak iddiası (alacak ve borç sahibi olma durumu),
      gibi unsurlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne göre mülkiyet hakkının kapsamındadır.

***Mevcut mülkiyet hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin koruması altındadır. Gelecekte gerçekleşecek mülkiyet hakkı (örneğin; miras yoluyla mülk edinme), 1. madde kapsamında değildir.

Mülkiyet hakkı, gerçek ve özel tüzel kişiler için koruma altındadır. Mülkiyet hakkını düzenleyen madde, üç belirgin kuraldan oluşmaktadır :

1- Genel özellik taşıyan birinci kural, mal ve mülkün dokunulmazlığı ilkesine dayalıdır.

2- Mal ve mülkten yoksun bırakılma ve koşulları

3- Devletlerin, genel çıkarlar doğrultusunda gerekli görülen kanunları uygulamak suretiyle mülkün kullanımını kontrol etme yetkisi

Mal ve mülkün uzun süre kullanımdan yoksun bırakılma hali (23 yıllık kamulaştırma izni, 25 yıllık inşaat yasağı), önlemler daha sonra kaldırılsa dahi, mülkiyet hakkı ihlâline sebebiyet verebilir.

Mülkiyete devletin müdahalesi, doğrudan kamulaştırma şeklinde olabileceği gibi, de facto olarak kamulaştırma şeklinde de olabilir. Bu durumda müdahalenin etkilerine, derecesine ve diğer verilere bakılarak de facto kamulaştırma olup olmadığı tespit edilmelidir.

* Mülke yapılan her müdahale, ancak kamu yararı ve genel çıkarlar gerekli kılarsa haklı görülebilir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne göre, "ulusal yargı, kendi toplumunun ihtiyaçlarını doğrudan bilmeleri sebebiyle, neyin “kamu yararına” olduğunu uluslararası bir hakimden daha iyi belirleme imkanına sahiptir. Bu nedenle, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile oluşturulan koruma sistemi içinde mülkten mahrum bırakma önlemlerini haklı kılacak bir kamu meselesinin varlığı ve alınacak önlemler konusunda ilk değerlendirmeyi ulusal merciler yapmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin koruması altındaki diğer alanlarda olduğu gibi burada da ulusal merciler bu nedenle belli bir takdir hakkına sahiptir. Kamu yararı kavramı oldukça geniştir ve kamu yararına ilişkin ulusal makamların kararı, açık bir biçimde makul bir temele dayanmaması hali hariç, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından kabul görür.”



Anasayfa I AİHM Kararları I AİHS I Ek Protokoller I Mahkeme İçtüzüğü I Bağlantılar I İletişim

Tarihçe I Doğru Bilinen Yanlışlar I Nasıl Başvurulur? I 6 Ay Kuralı I Başvuru Formu ve Unsurları I Yetki Belgesi ve Unsurları I Yargılama Süreci I Kabul Edilmezlik Kararı I Dostâne Çözüm
AİHM Kararlarının Niteliği I AİHM Kararlarının Etkisi I AİHS ve Türk Hukuku I AİHM Kararlarının İcrası
AİHS 1. Madde I AİHS 2. Madde I AİHS 3. Madde I AİHS 5. Madde I AİHS 6. Madde I AİHS Mülkiyet Hakkı




Ulgen Khan tasarımıdır.
Tüm hakları saklıdır © 2009
aihmbasvuru.com